Việt Nam từ sau khi đất nước hoàn toàn giải phóng 1975. Đất nước chuyển sang một kỷ nguyên mới, kỷ nguyên độc lập, toàn vẹn. Nền âm nhạc Việt Nam có những bước phát triển mạnh mẽ về nhiều mặt, phong phú về thể loại. Đặc biệt trong giai đoạn hiện nay “Khoa học - Kỹ thuật - Công nghệ” phát triển như vũ bão, điều này giúp cho âm nhạc nước nhà có những bước đột phá trên nhiều phương diện. Với chính sách mở cửa của đất nước, âm nhạc nước ngoài đã và đang có những ảnh hưởng nhât định đến âm nhạc làm xuất hiện nhiều thể loại âm nhạc mới. Tuy nhiên như cố nhạc sỹ Trần Hoàn đã nói “Một dân tộc không thể trở thành dân tộc mạnh, nếu đánh mất bản sắc của mình, đánh mất kho tàng di sản quý báu của dân tộc mình”. Như vậy, để sự kế thừa và phát triển nền văn hoá âm nhạc truyền thống, có bản sắc độc đáo, một lịch sử lâu đời không bị cuốn vào nhưng âm điệu lai hoá là một việc làm hết sức quan trọng trong giai đoạn hiện nay.
Khi nghe ca khúc “Khúc ru từ Rừng thiêng” của nhạc sỹ Xuân Vũ được phát triển từ làn điệu Cà lơi - Cha chấp của đồng bào Pa Kô. Nét giai điệu của bài như đưa tôi về với những ngày mùa hè êm ả cùng đồng bào Pa Kô, bên chén rượu nồng và được nghe đồng bào hát những làn điệu Adên, Aval, Cha chấp,cùng âm thanh trong trẻo của tiếng Cồng, Chiêng, xa xăm của tiếng Khèn Bè, ấm áp tình của những con người mộc mạc, chân chất như núi rừng Trường Sơn đại ngàn.
Bằng cách khai thác những âm hưởng của đồng bào cùng cách sử dụng lối phát triển hiện đại, tác giả đã đưa người nghe vào tác phẩm một cách độc đáo đó là từ âm hưởng nguyên sơ tiến về những nét mới lạ của âm nhạc hiện đại. Tác phẩm sử dụng những quãng đồng âm, quãng 4, quãng 5 và những nét láy bán cung rất đặc trưng của âm nhạc đồng bào Pakô và các đồng bào khác trên dãy Trường Sơn,được xây dựng trên thang âm: La - si - đô#- rê - mi - fa# Là thang âm hiện đại.
Đây là một thủ pháp khá đặc biệt của nhạc sỹ, lối phát triển dựa trên những âm hưởng dân gian độc lập để thể hiện nội dung trên cấu trúc âm nhạc thời đại. Tác phẩm “Khúc ru từ Rừng thiêng” vang lên tạo cho chúng ta một cảm giác như vừa trở về với những âm hưởng của núi rừng Trường Sơn và vừa được thưởng thức những nét giai điệu đẹp của lối hoà âm mới.
Thông qua tác phẩm “Khúc ru từ rừng thiêng”, Tôi thiết nghĩ rằng trong quá trình phát triển của nền âm nhạc đất nước nói chung và tỉnh nhà nói riêng, việc bảo tồn và phát huy, phát triên âm nhạc dân gian dân tộc là một việc làm vô cùng quý giá và đáng trân trọng. Việc làm đó sẽ làm cho vườn nhạc càng thêm phong phú, những âm hưởng âm nhạc dân gian được bay cao, bay xa hơn và nó sẽ được trường tồn với thời gian, những nét nhạc độc đáo của ông cha sẽ được nhiều thế hệ con cháu biết đến qua những bài hát mới. Hơn ai hết đây là trách nhiệm, là tâm huyết của những nhạc sỹ trẻ hôm nay để làm cho âm nhạc đích thực về với cuộc sồng sôi động đang từng ngày đi lên cùng thế giới tươi đẹp.
Lê Đình Trí – GV âm nhạc Trường CĐSP Quảng Trị.
