Những hình ảnh cao đẹp , thế giới nội tâm của người chiến sỹ cách mạng được hiện lên muôn màu muôn vẻ , lung linh cùng với dải trường sơn trùng điệp. Ngày nay chiến tranh đã đi qua hơn 30 năm , đất nước đang chuyển mình trong công cuộc xây dựng đất đước , nền âm nhạc nước nhà đã bước sang một trang mới . Hình ảnh người lính cùng những giai điệu trong sáng , hào hùng và đầy cảm xúc trữ tình vẫn còn vang mãi trong lòng nhân dân . Từ “Bài ca trường sơn” của Trần Chung và Gia Dũng, cho đến “Trường Sơn Đông Trường Sơn Tây” của Hoàng Hiệp và Phạm Tiến Duật , từ “ Bước chân trên dải Trường sơn “ của Vũ Trọng Hối hay “Gặp nhau trên đỉnh Trường sơn “ của Hoàng Hà ,đến “Chiếc gậy Trường sơn “ của Phạm Tuyên ,”Tiếng đàn Ta lư “ của Huy Thục .Từ bài “Tôi người lái xe “ của An Chung đến “ Vui mở đường “ của Đỗ Nhuận . .. ..Và nhiều ,nhiều bài hát nữa của nhiều nhạc sỹ còn lưu lại trong lòng người , những nét đẹp về người lính đến tuyệt vời cùng một thời oanh liệt ,đã trở thành những“ Bài ca không quên “ mà nhac sỹ Phạm Minh Tuấn đã viết.
Những ca khúc về Trường sơn đã khảm khắc vào người yêu nhạc ấn tượng sâu đậm về một Trường sơn , về những con người không tiếc tuổi thanh xuân cho sự nghiệp giải phóng đất nước. Khúc ca Trường sơn là một tài sản quý giá , một sự đóng góp không nhỏ của các nhạc sỹ đối với kho tàng âm nhạc Việt Nam .Là nguồn động viên khích lệ to lớn đến sức mạnh thần tốc của cuộc kháng chiến , giải phóng Miền nam ,thống nhất đất nước.
Những giai điệu tuyệt đẹp về Trường Sơn vang lên , như gợi lên cho chúng ta một bức tranh hoàn mỹ của một Trường Sơn hùng vĩ , mà hình ảnh người chiến sỹ giải phóng như một nét chấm phá nổi bật nhất . Hình ảnh trong sáng , thanh tao của người chiến sỹ cách mạng với tình yêu quê hương đất nước ,tình yêu con người , tình yêu đôi lứa nồng cháy . Người chiến sỹ như hoà quyện cùng thiên nhiên , cây cỏ ,như trải rộng tấm lòng mình với Trường Sơn yêu dấu :” Dừng chân bên Trường Sơn ,nghe con suối hát ,nhìn phong lan đua nở ,vách núi cheo leo “ hay “ Mùa xuân qua Trường Sơn ,vui náo nức quá đoàn quân đang băng nhanh ra chiến trương xa ,mùa xuân rung hoa tươi đón chào ...”
Đây là lời ca trong bài hát “ Mùa xuân qua Trường Sơn “ của nhạc sỹ Hồ Bắc .
Một vẻ đẹp khác mà nhạc sỹ Trần Chung cho chúng ta chiêm ngưỡng đó là : “Trường Sơn ơi trên đường ta qua không một dấu chân người ,có chú Nai vàng nghiêng đôi tai ngơ ngác .....” Một vẻ đẹp hoang dã của núi rừng . Hay trong bài : “ Chiếc gậy Trường Sơn “ của nhạc sỹ Phạm Tuyên , là một sự ngưỡng mộ trước cảnh thiên nhiên tươi đẹp đến bất ngờ của người thanh niên lên đường đi chiến đấu .Cảm xúc như bay bổng ,vút cao như dải Trường Sơn trùng điệp . ” Trường Sơn ơi ,nơi núi mờ xa mà ta chưa qua ,có suối reo ,có gió ngàn cây , có dốc cao vực sâu mất lối.....” Rồi lại đến “ Đêm Trường Sơn ,chúng cháu nhìn trăng ,nhìn mây , cảnh về khuya như vẽ ....” ánh trăng Trường Sơn mà ngỡ như từ Bắc pó ,vẻ đẹp của ánh trăng mà ở đây người chiến sỹ như muốn nói, ánh trăng này là của quê hương , của Tổ quốc yêu dấu. ánh trăng dịu dàng làm sao , tinh khiết làm sao ,để rồi vì đất nước mà bùng lên ngọn lửa trong tim mình như lời ca đầu trong bài “ Nổi lửa lên em “của nhạc sỹ Huy Du .” Trăng đã dậy rồi ,khơi bếp hồng lên nhé....” Nhiều lăm những khúc ca được các nhạc sỹ khắc hoạ một cách tinh tế với nhiều màu sắc của những cuộc tình trong sáng, tinh khiết trong gian khổ của cuộc chiến tranh. Những vẻ đẹp có lúc ngây thơ ngờ nghệch, niềm khao khát cháy bỏng mà Nghiêm Bá Hồng đã viết “ Có lẽ nào anh đã mê em, cô gái anh chẳng kịp quen...”. Để rồi “ Nhịp cầu nối những bờ vui” của Văn An thơ Phạm Văn Từ “ Em ở nơi đâu” của Phan Nhân.” Tình ca “ của Hoàng Việt, rồi đến “ Tình em “ cua Huy Du...v v.
Không thể nào nói hết được những hình ảnh vô cùng đẹp của Người linh qua ca khúc về Trường Sơn, tuy nhiên bản thân Tôi nhận thấy rằng, Trường Sơn hùng vĩ trong cuộc kháng chiến thần thánh là một đề tài vô cùng rộng lớn, nguồn cảm hứng vô tận cho các nhạc sỹ Việt Nam. Bằng tình cảm chân thành, những phút thăng hoa bất tận họ đã để lại cho kho tàng âm nhạc Việt Nam một lượng tác phẩm đồ sộ, những tác phẩm đã in đậm dấu thời gian và hình ảnh những người lính vô cùng đẹp đẽ. Những tác âm nhạc hùng tráng, những giai điệu mượt mà đầy trữ tình, niềm lạc quan yêu đời là một sức mạnh to lớn góp phần cho sự nghiệp giải phóng Dân tộc.
Bằng ngôn ngữ âm nhạc gần với ânm nhạc Cổ diển, Bác học Phương tây( Cấu trúc cân phương, giai điệu được xây dựng trên điệu thức 7 âm trưởng, thứ) Nhưng lại đan xen vào những đường nét ngôn ngữ âm nhạc địa phương làm cho hồn thơ của một số tác phẩm vừa mang tính hiện đại, vừa mang tính Dân tộc rõ nét. Bằng thủ pháp đan xen ngôn ngữ âm nhạc đó, các nhạc sỹ đã tạo cho người nghe thấy được dáng dấp của một số làn điệu âm nhạc dân gian các vùng miền.
Về mảng màu âm thanh trong ca khúc Trường Sơn phản ánh hiện thực cuộc sống của con người trên dải Trường Sơn, những giai điệu âm nhạc khi mênh mông, khi vút cao như Trường Sơn đại ngàn, khi muợt mà sâu lắng của những tình cảm nội tâm. Nét âm hình tiết tấu nhiều đảo phách và nhiều âm hình mang tính chu kỳ ợ tạo cảm xúc sôi nổi, khẩn trương, tươi vui. Khi mạnh mẽ rộn ràng như đoàn quân thần tốc, khi nhí nhảnh nhảy múa như không khí của những ngày hội trên dải đất Trường Sơn thân yêu. Những giai điệu và tiết tấu được hoà quyện vào nhau tạo nên những tác phẩm âm nhạc trường tồn với thời gian, những ca khúc làm nên lịch sử, dựng lên một khung cảnh tuyệt đẹp về con người, về Trường Sơn và đó cũng chính là mạch nguồn cảm xúc cho các thế hệ sau này “ Viết tiếp bản hùng ca Trường Sơn”.Một ý nghĩa to lớn về giá trị văn hoá âm nhạc qua các bài ca về một giai đoạn lich sử vô cùng tự hào của Dân tộc.
Ngày nay, trong giai đoạn phát triển mới của nền kinh tế thị trường, âm nhạc có nhiều bước phát triển theo thời đại, có nhiều thể loại mới ra đời. Với sự năng động, ham hiểu biết, ham tìm tòi những cái mới của tuổi trẻ về âm nhạc hiện đại, đã phần nào tạo nên một số quan điểm sai lệch về giá trị đích thực của âm nhạc. Đó là một số bạn trẻ lao theo những âm hưởng mới lạ, những tiết tấu sôi động của thời đại mà quên đi những giá trị cao đẹp của những giai điệu một thời, nhưng làn điệu đân ca mượt mà, đầm ấm tình người, thắm đượm những miền quê yêu dấu.
Lê Đình Trí – GV âm nhạc Trường CĐSP Quảng Trị
| < Trước |
|---|
